Het Gedragsraamwerk

Gedrag ontstaat spelenderwijs in het samenspel tussen Lichaam, Emotie, Gedachten en Omgeving. Samen vormen ze de LEGO-bouwstenen van gedrag. Hoe dit samenspel verloopt is te zien in het gedragsraamwerk (dit is een basis versie, het complete raamwerk staat in The Change Driver).

  • Gedrag
    dat wat we kunnen waarnemen aan het lichaam. Kortom, alles dat iemand doet of laat tijdens waken en slapen.
  • Emotie
    de onbewuste verzameling aangeleerde en aangeboren scripts. Deze scripts stellen ons in staat om automatisch te reageren op dat wat zich voordoet.
  • Denken
    het innerlijke gesprek en het inbeelden van situaties. Dit kunnen helpende en disfunctionele gedachten zijn.
  • Fysieke omgeving
    de fysieke wereld die we vormen en waardoor we worden gevormd. Niet alleen gebouwen en inrichting, maar vooral licht, kleuren, geuren, geluid en temperatuur.
  • Sociale omgeving
    de groepen mensen waar we mee optrekken en tijd mee doorbrengen. Groepslidmaatschap ontstaat door selectie en socialisatie; een proces van vrijwillige inlijving.
  • Gereguleerde omgeving
    alle geschreven en ongeschreven gedragsregels die het sociale verkeer regelen. Denk daarbij aan de vele wetten, afspraken en sociale normen. De organisatie als bedenksel valt hier ook onder, vastgelegd in codes, beleid, procedures en allerlei instructies.

Meer tekst en uitleg is te vinden in dit artikel, gepubliceerd op Managementsite. Artikel

Het Samenspel

Het gedragsraamwerk geeft de samenhang weer van de verschillende onderdelen die gedrag veroorzaken. Daaruit blijkt dat het onbewuste voortdurend wordt geprikkeld door wat de zintuigen van de buitenwereld oppikken, de signalen die het lichaam afgeeft en de chaotische gedachten die door het hoofd flitsen. Omgeving, lichaam en eigen gedachten concurreren de hele tijd met elkaar voor aandacht van het onbewuste. Het leidt tot een fascinerend samenspel van automatisch, autonoom en aandachtig gedrag.

  • Automatisch gedrag is gedachteloos en spontaan reageren op dat wat zich aandient. We kennen het als de automatische piloot.
  • Aandachtig gedrag is bewust en bedachtzaam handelen door antwoorden te bedenken op de vraagstukken die zich aandienen. Dat doen we door met onszelf in gesprek te gaan en situaties te verbeelden.
  • Autonoom gedrag is de reactie op stoffen en signalen van het lichaam. Het autonome zenuwstelsel stuurt vanuit de hersenstam en het ruggenmerg allerlei vitale functies en processen in het lichaam aan.

Integrale benadering

Een aanpassing in één van de onderdelen kan al leiden tot een verandering in gedrag. Echter, talloze psychologische onderzoeken wijzen uit dat gedrag sneller en meer verandert met een integrale aanpak. Dat is een aanpak met concrete handelingen, verandering van lichaamshouding, reframen van disfunctionele gedachten, sturen van remmende of ontbrekende emoties en de inzet van stimulerende omgevingen.

Hoe gedrag integraal verandert is beschreven in dit artikel, gepubliceerd op Managementsite. Artikel

Change or be changed